انسان ها از ابتدای گسترش تمدن بشری، و شروع زندگی همگانی به فکر ارتقای سطح کیفی زندگی خود بوده اند. کیفیت همیشه جایگاه ویژه و قابل توجهی را در معیار های ارزیابی هر چیزی، برای بشر داشته است. از همین رو رعایت عناصری که برای وی تضمین کننده کیفیت از هر لحاظ باشد، بسیار مهم و قابل توجه بوده است. پس از مدتی این معیار ها تثبیت شد، و از آنجایی که عدم رعایت این معیار ها توسط بعضی از افراد جامعه میتوانست باعث آسیب رسیدن به بعضی دیگر شود. رعایت اینگونه موارد به شکل یک قانون و اجبار درامد. با گذشت زمان اینگونه قوانین به شکل مکتوب درامده و استانداردها را تولید کردند. در ادامه با استاندارد بیشتر آشنا خواهیم شد.

استاندارد، تعاریف و ماهیت

اصطلاح استاندارد یک اصطلاح نام آشنا و پر کاربرد برای ماست. معمولا وقتی این واژه در مورد کالا یا خدمتی بیان میشود، و ابراز میشود که از استانداردهای لازم برخوردار است و یا استاندارد است، حس دلگرمی و اطمینانی نسبت به آن کالا یا خدمت پیدا می کنیم. اما براستی این واژه از کجا آمده و تعریف دقیق و ماهیت آن چیست؟!

منشا لغت استاندارد به واژه estendart در زبان فرانسوی کهن باز می گردد. که تحت تاثیر واژه انگلیسی Stand قرار گرفته و به معنای پایه و اساس در کار ها است. و به آنچه که باید در انجام کار به عنوان پایه و معیار قرار گیرد اطلاق می گردد. البته واژه پایه بان نیز به عنوان معادل فارسی آن توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی ارائه شده است.

تاکنون مفهوم استاندارد را با قوانین و معیار های تثبیت کیفیت بررسی میکردیم. اما چه نوع کیفیتی؟ مواردی که استاندارد میتواند برای ما قوانین را تبیین کند در چهار حوزه مختلف قرار می گیرند. مسئولیت های اجتماعی، امور مدیریتی، ارزیابی و انطباق ها و ماهیت محصولات، موارد اصلی هستند که استاندارد ناظری بر کار ماست. و برای بهبود آن ها استانداردها را تبیین میکنیم.

سطوح اعتبار استانداردها

هر استانداردی که تبیین می شود، یک حوزه و گستره خاص دارد. هر کسی میتواند برای کار خود استانداردهایی را وضع کند، و قطعا استفاده کنندگان این استانداردها کارکنان شما و خود شما خواهید بود.

استانداردهای بزرگتری نیز وجود دارند که توسط دولت ها وضع می شوند. بدیهی است این استانداردهای ملی در تمام کشور لازم الاجرا هستند. همینطور استانداردهای بین المللی نیز وجود دارند که مقیدین به آن از یک کشور نیز وسیع تر است. اگر بخواهیم سطوح مختلف استاندارد را به طور جداگانه بیان کنیم تقسیم بندی زیر می تواند بیانگر این سطوح باشد:

منطقه ای: بعضی از اوقات